“Dhuna hyjnore” e leninistit Slavoj Žižek

Muhamet HAMITI

Një nga veçoritë kryesore të mendimit të filozofit e teorikut slloven të kulturës Slavoj Žižek (Sllavoj Zhizhek) është lavdimi i dhunës, veneron filozofi anglez John Gray (Gjon Grei) në një recension për veprat e Žižek-ut.

Duke huazuar frazën “dhunë hyjnore” prej Walter Benjamin-it, Žižek-u ia del të lavdojë dhunën dhe të pohojë në të njëjtën kohë se ai flet për dhunën në një kuptim të veçantë, në kuptimin në të cilin Gandhi mund të përshkruhet të ketë qenë më i dhunshëm sesa Hitleri, siç ka thënë slloveni në një intervistë për “The Times of India”. (Shih më poshtë, në anglisht).

Žižek-u, që është vetidentifikuar si leninist, e lavdon Revolucionin Kinez, siç ka bërë filozofi francez Badieu; poashtu edhe Kmerët e Kuq, të cilët sipas tij, nuk kanë qenë mjaft radikalë” (sic!). (The Khmer Rouge were, in a way, not radical enough, ka thënë ai; shih më poshtë, në anglisht).

Do përkujtuar se Slavoj Žižek-u e Alain Badieu kanë ithtarë ndër shqiptarë, të cilët, duke përqafuar idetë e tyre, paevitueshëm identifikohen si lavdues të dhunës ‘hyjnore’.

Recensioni i John Gray-it, me titull “Vizonet e dhunshme të Slavoj Žižek-ut”, pëmbyllet me këtë konstatim:

“Duke realizuar një substancë mashtruese me përsëritje të një vizioni thelbësisht bosh, vepra e Žižek-ut – që ilustron fort mirë parimet e logjikës parakonsistente – del në fund të fundit diçka më pak se asgjë”.

Siç shihet nga fotoja e Žižek-ut në banesën e tij, në Lublanë, ai fle me portretin e Stalinit te kryet e shtratit.

***

Fragmente nga recensioni i John Gray-it “Vizonet e dhunshme të Slavoj Žižek-ut”:

While he rejects Marx’s conception of communism, Žižek devotes none of the over one thousand pages of Less Than Nothing to specifying the economic system or institutions of government that would feature in a communist society of the kind he favors.

A celebration of violence is one of the most prominent strands in Žižek’s work.

Describing mass murder in this way as an exercise in hermeneutics is repugnant and grotesque; it is also characteristic of Žižek’s work. He criticizes Stalin’s policy of collectivization, but not on account of the millions of human lives that were violently truncated or broken in its course.

Žižek has described himself as a Leninist. (“I am a Leninist. Lenin wasn’t afraid to dirty his hands. If you can get power, grab it.” Quoted by Jonathan Derbyshire, New Statesman, October 29, 2009).

Interpreting Žižek on this or any issue is not without difficulties. There is his inordinate prolixity, the stream of texts that no one could read in their entirety, if only because the torrent never ceases flowing. There is his use of a type of academic jargon featuring allusive references to other thinkers, which has the effect of enabling him to use language in an artful, hermetic way. As he acknowledges, Žižek borrows the term “divine violence” from Walter Benjamin’s “Critique of Violence” (1921). It is doubtful whether Benjamin—a thinker who had important affinities with the Frankfurt School of humanistic Marxism—would have described the destructive frenzy of Mao’s Cultural Revolution or the Khmer Rouge as divine.

But this is beside the point, for by using Benjamin’s construction Žižek is able to praise violence and at the same time claim that he is speaking of violence in a special, recondite sense—a sense in which Gandhi can be described as being more violent than Hitler. (“It’s crucial to see violence which is done repeatedly to keep the things the way they are. In that sense, Gandhi was more violent than Hitler.” See Shobhan Saxena’s interview with Žižek, “First they called me a joker, now I am a dangerous thinker,” The Times of India, January 10, 2010.)

Achieving a deceptive substance by endlessly reiterating an essentially empty vision, Žižek’s work—nicely illustrating the principles of paraconsistent logic—amounts in the end to less than nothing.

Recensioni i plotë i John Gray-it:

 

 

Comment

*