Endrra e Platonit

Volteri (1694-1778)

Platoni ishte ëndërrimtar i madh, dhe shumë të tjerë u bënë të tillë që nga koha e tij. Ai ëndërronte se qenia njerëzore fillimisht kishte qenë e dyfishtë; dhe se, si ndëshkim për paudhësitë, u nda në mashkull dhe femër. Platoni u përpoq për të provuar se nuk mund të ketë më shumë se pesë botë të përsosura, sepse ka vetëm pesë trupa të rregullt matematikorë. Republika e tij ishte një nga ëndrrat kryesore. Ai ëndërronte, gjithashtu, se zgjimi lind nga gjumi dhe gjumi nga zgjimi; dhe se një person i cili përpiqet të shikojë një eklips, si një kovë uji, me siguri do të verbohet. Ëndrrat ishin në atë kohë me reputacion të madh. Dhe kjo ishte një nga ëndrrat e tij jo më pak interesante — Ai mendonte se Demiurgos i madh, gjeometër i shkëlqyer, që kishte popullarizuar pafundësinë e hapësirës me botë të panumërta, vendosi të bënte gjykimin e njohurive të personave që kishin qenë dëshmitarë të veprave të tij. Ai i dha secilit prej tyre një pjesë të vogël të çështes për ta zgjidhur, pothuajse në të njëjtën mënyrë si Phidias dhe Zeuxis do t’u jepnin të pranishmëve nga një statujë për të gdhendur ose një pikturë për të pikturuar, nëse mund të lejohemi t’i krahasojmë gjërat e mëdha me të voglat.

(Shqipëroi Astrit Lulushi)

Comment

*