Ismail Kadare kandidat për çmimin “Nobel” në 2017

Vargu i tij reflekton fillimisht shqetësimet e moshës dhe shumë shpejt nga një vëllim në tjetrin metaforat e Kadaresë bëhen një imazh i Shqipërisë dhe shqiptarit si në poemën “Përse mendohen këto male” (1964).

Ismail Kadare është prej vitesh kandidat për Çmimin Nobel, edhe për vitin 2017 ai është një nga emrat më të lakuar për të qenë fitues.

I lindur në Gjirokastër në vitin 1936, Kadare është shkrimtari shqiptar më i njohur sot në botë që për më shumë se gjysmë shekulli ka lëvruar poezinë, prozën, esenë. Ai debuton në botën e letrave kur ishte akoma gjimnazisht në vitin 1954 me vëllimin poetik Frymëzimet djaloshare.

Gjatë studimeve letrare në Universitetin e Tiranës dhe më pas në Institutin “Gorki” të Moskës deri në vitin 1960, ai boton vëllimet Ëndërrimet (1957) dhe “Shekulli im” (1961).

Vargu i tij reflekton fillimisht shqetësimet e moshës dhe shumë shpejt nga një vëllim në tjetrin metaforat e Kadaresë bëhen një imazh i Shqipërisë dhe shqiptarit si në poemën “Përse mendohen këto male” (1964).

Nga ky moment e në vazhdim komunikimi i veprës së tij me lexuesin shqiptar, veçanërisht me prozën, bëhet i padiskutueshëm dhe i pandërprerë. Prandaj ai mbetet një autori më me ndikim në botën shqiptare.

Një nga meritat kryesore që njëzëri i njihet letërsisë së tij është emancipimi gjuhësor, pasurimi dhe zhvillimi i shqipes letrare që shpaloset në romanet “Gjenerali i ushtrisë së vdekur”, “Kështjella, “Kronikë në gurë”, “Prilli i thyer”, “Pallati i ëndrrave”, pa lënë jashtë romanet “Dimri i madh” dhe “Koncerti” që janë kritikuar më vonë për lëvdimin që i bëjnë regjimit të Enver Hoxhës. Por vetë shkrimtari ka dalënë përfundimin e gjithë vepra e tij është dëshmi e dëshmi e rezistencës që mund të bëjë arti dhe letërsia në kushtet e mungesës së lirisë dhe falë kësaj letërsie e ka ndjerë veten të lirë.

Aktin e largimit nga Shqipëria në tetor 1990 dhe azilin politik në Francë, ai e ka komentuar si një formë proteste ndaj diktaturës që në fakt ishte duke dhënë shpirt.

Botimi i veprës së plotë në Francë krijoi mundësi për përhapjen në gjuhë të tjetra gjatë këtyre tri dekadave të fundit. Kjo i dha njohje më të gjerë dhe e shpërbleu me çmime të rëndësishme “Man Booker International Prize” (2005), “Princi Asturias” (2009), Çmimi i Jeruzalemit (2015) dhe së fundi “Urdhri i Legjionit të Nderit” (2016) nga Presidenti i Francës.

/Oranews.tv/

Comment

*