New York Times për Kadarenë: Lexuesit habiten se si atij nuk i jepet Nobeli

Gazeta e njohur amerikane “New York Times”, ia ka kushtuar një shkrim shkrimtarit të njohur shqiptar Ismail Kadare.

Kritikja e letërsisë Cynthia Haven ka bërë një analizë të romanit “Vajza në ekzil, Requiem për Linda B” që në gjuhën shqipe e ka titullin “E penguara”, përkthyer në anglisht nga John Hodgson.

Ajo shkruan se lexuesit e Kadaresë habinetin se si ky shkrimtar nuk e ka fituar çmimin Nobel.

“Lexuesit e Ismail Kadaresë habiten çdo vit kur komiteti i çmimeve të Nobelit shpallin fituesin. Shkrimtari më i madh shqiptar fitues i çmimit Man Booker International, Çmimit të Jeruzalemit dhe shumë çmimeve e nderimeve të tjera tashmë është 82 vjeç”, shkrtuan ajo.

“Romani ‘Vajza në ekzil’ botuar në shqip në vitin 2009 mund të rindezë shpresat për një vlerësim tjetër”, shkruan Haven.

Ajo thotë se letërsia shqipe është bërë letërsi ndërkombëtare, falë këtij shkrimtari, dhe kujton jetën e tij në kohën e regjimit komunist në Shqipëri.

“E penguara” është një roman ku flitet për nostalgjinë e Tiranës. “Kafe Flora”, kryqëzimet e rrugëve rreth sheshit “Skënderbe”, kopshtet e Akademisë, në ish-pallatin mbretëror, gjethet e rëna parkun përballë hotel “Dajtit”.

Kjo nostalgji epokash të përziera për kryeqytetin e vendit, merr një ngjyrim të skajshëm dramatik kur jepet nëpërmjet vizionit të një vajze që e ka të ndaluar të shkelë në kryeqytet.

Kjo është “e penguara”, vajza tetëmbëdhjetë vjeçare, e cila, ashtu si personazhet antike që ngrihen kundër fatit, përpiqet të kapërcejë pengesën e shtetit. Fundi i saj, është tepër tragjik, përfundon me vetëvrasje.

Sipas Kadaresë, “Libri flet për një njeri të penguar. Zakonisht në traditën e letërsisë botërore pengesën e krijon fati, këtu është përshkruar një pengesë e një tipi të ri më të vonshëm se fati, pengesa e shtetit. I kushtohet të gjithë vajzave shqiptare që kanë pësuar internimin dhe jo një emri, apo një tjetri. Vajzat shqiptare kanë thithur brengën shqiptare”.

Ky libër ka marrë vëmendjen e mediave ndërkombëtare që pas përkthimit të tij në gjuhën angleze, shkruan Gazeta Shqip. (r.m.)

Comment

*