Nga libri “Shetitje historike nëpër Thesproti (Çamëri)”, me autor Spiro Muselimi

Perkthim nga libri “Istoriko Peripato ana ti Thesprotia ” ( Shetitje historike neper Thesproti -Çameri) me autor Spiro Muselimi, botuar me 1974 dhe ribotuar me 1997 ne Janine.

 

Spiro Muselimi (1897-1984), mesues, historian dhe arkeolog, me origjine nga Suli, ka jetuar e punuar ne Paramithi. Ka shkruar shume libra per historine, kulturen, gjuhen dhe toponomine e krahines se Çamerise.

 

  •  Faqe 9:..”Banoret e kesaj krahine quhen Thesprote ose Came;ndersa keta vete i therisnin banoret mbas Kurilles-Greke. Gjurmet e para te Illireve i gjejme qe nga fillimet e shekullit te 4 para eres se re..Me 385 p.r. Mbreti i Molloseve Alketa, mbeshtetet ne ndihmen e Illireve. Rreth vitit 220 p.r. i gjejme Illiret duke ndihmuar Mbretin e Maqedhonise ne Peloponez. “.

    Faqe 104 :…” E gjithe Cameria deri ne vitin 1912 fliste shqip. Camet te krishtere e musulman ne gjuhen e tyre kane fjale te  epokes homeriane si: ere,vete,dheu,erdhe, dore, eshte, zot, theme, ik, kal, ,marr, miell, nate, nuse, nuk, det, tani e tj.”

    faqe 10: ..”Germimet e kryera ne vendin-e quajtur-Lugati (tashti -Agora), ne Qyteze, ne Kelcyre-Birbili (tashti-Ajdhonia),Shendjella (tashti Aja Qirjaqi), Kuc, Nishta, Mokovina (tashti Sikohori), Vreshteza (tashti Paliokastri),Kurteci, Grika, Mazrek, Rapiza, Dramesi,Lopesi etj.  tregojne qarte vazhdimesine Epirote-Illire te kesaj krahine.”

    Faqe 41:.. “Ndryshimi i fese ne Thesproti-Cameri, filloi qe nga fillimi i pushtimit turk, ne shumicen  e fshatrave shqiptare te Camerise si Dragomi ( Zervohori), Nikolici, Grika, Neohori, Minina, Petrovica,Vola( Myrto), Kuci(Polineri), Shenmariza ,Gardhiq,  Kurtec( Mesovuni) Gropa, Grikohuar, Gorica(Stavrohori), Margellic e ka prejardhjen nga fjala shqipe ‘mar kellic”,Vreshteza (Paliokastro), Salica, Grava, Varfani(Orfano), Koshovica, Rapeza Spatari etj.”

    Faqe 15:..”. Ne Paramithi dhe ne Margellic jetonin agallaret dhe bejleret me te njohur te Camerise si Pronjatet, Dinejte, Bollatatet, Sinjatet, Manoplejte ne Paramithi dhe Caparejte, Rojdhatet dhe Kasimatet ne Margellic..”

    Faqe 45:…”Maja ne shqip thuhet edhe Shul. Nga kjo e ka marre emerin Suli dhe banoret e tije Suliote dhe Kalate edhe sot mbajne emerin Qafa dhe Kuqi”

    Faqe 48:.. ” Islam Pronjua si  pari e Paramithise, ishte i lidhur ne vellazeri me Suliotet dhe me 1772, jo vetem qe nuk  luftoi kunder  Sulioteve por i ndihmoi ata ne lufte kunder turqeve.”

    Faqe 51:..” Me 1822, Suliotet te udhehequr nga Marko Bocari, dezertojne nga ushtria e Sulltanit dhe shkojne ne ndihme te Ali Pashes..Paria e Sulit:N.Xhari, Gj. Xhavella Gj. Drako, J.Dakli, J.Koconika, V.Zarpa, ne mareveshjen e nenshkruar me 16 Shkurt 1822 nenvizojne  se Islam Pronjua me ndihmen qe u jep atyre do te kete gjithemone te drejte te marri te treten si perpara prishjes se Sulit.”

    Faqe 77:..”Dhespoti i Thesprotise Grigor Drakopullo me 1877 perktheu ne gjuhen shqipe Dhiaten e Re.

    Faqe 89 :..” Mbas vitit 1913,agallaret e Camerise i mbajten pronat dhe cifliqet e tyre, por me 1923 ata u shtetezuan, keshtu agallareve te Margellicit ju moren gjithe fushen e pasur te Fanarit, ndersa atyre te Paramithise gjithe fshatrat dhe fushen e saje.”

    Faqe 90:..”qe nga fillimi  i luftes me Italine, ne Tetor 1940, te gjithe burrat came u internuan ne Ishujt e Egjeut dhe ne Peloponez.”

    Faqe 102-103 :…”Me 27 dhe 28 Qershor 1944, 1000 ushtare te N.Zerves hyjne ne Paramithi dhe kryejne bastisje dhe vrasje. Mbas kesaj grate  dhe femijte  e Paramithise e te Filatit, u larguan per ne Shqiperi.Keshtu u pastrua Cameria nga shqiptaret musulmane.”

  • Ketu te ndegjohet e dhe vajtimi i nenave greke per ata qe vrane gjermanet-bashkepuntore te Zerves me 29 shtator 1943 (e gjeni edhe tek www.paramithiaonline.gr🙂
  • Paramithi, Paramithi, pse je veshur me te zeza

     

    Gjermanet me vrane 49 trima!

  • e koqiasi me “njohurite gërçke” duke mohuar te verteten. POR ÇAMERINË SHQIPTARE NUK KA ZOT DJALLI GERK PER TA MOHUAR!!                              

    Faqe 104 :…”Gjenerali N.Zerva i shkruan me 4 Prill 1953, nje mikut J.Danit ne Paramithi:…Duhet te mos harrohen patriotet tane  qe pastruan Camerine nga Shqiptaret .”

    Faqe 106:…” Ne te gjithe fshatrat, ne shumice te djegura nga andartet, tashti jetojne njerez te zbritur nga Shkopeta, Popovo , Dushkara, Labovica e tj.”

    Faqe 108: …”Ne Paramithi nga 9 xhami ka mbetur vetem catia e saje  ne lagjen e Pronjateve. Me 16 shkurt 1954 u shemb edhe xhamija e fundit ne lagjen e Bollatateve.”

     

    Perktheu  S. Bollati.                             

  • Sali Bollati

 

Comment

*