Prezantohet vetura e parë elektrike “Made in Kosova”

Prishtinë, 16 korrik 2017 – Gjashtë të rinj, anëtarë të Organizatës Joqeveritare “BONEVET” e prezantuan në Gjakovë veturën e parë elektrike të konstruktuar prej tyre.

Kjo është vetura e parë elektrike në Europë, e bërë nga të rinjtë.

Gjatë vitit të kaluar, gjashtë të rinjtë kanë punuar për t’i dhënë jetë të re një veture të vjetër “Renault Tëingo”, duke e transformuar atë nga një veturë me benzinë në një veturë elektrike plotësisht funksionale.

Projekti përfundimtar u testua një muaj më parë në Çarshinë e Vjetër, në Gjakovë,  kurse sot u prezantua edhe para publikut të gjerë.

Gjithçka filloi në fillim të vitit 2016, kur stafi i “BONEVET” dhe themeluesi i saj, Vllaznim Xhiha, vendosën ta ngrenë organizatën nga Gjakova në një nivel më të lartë.

Që nga themelimi i saj, kjo OJQ është përqendruar kryesisht në projekte të vogla të inxhinierisë, por ata donin të merrnin një iniciativë më të madhe dhe të fokusuar tek mjedisi.

Kështu lindi projekti “Automjeti Elektrik IPKO BONEVET’ (AEIB)”.  Nga 20 kandidatë për të kryer këtë projekt njëvjeçar, stafi i “BONEVET” i përzgjodhi gjashtë të rinj të moshës 14 deri 16 vjeç.

“Ne kemi zgjedhur tre djem dhe tri vajza. Kjo ishte me të vërtetë e rëndësishme për ne”, ka thënë Xhiha.

Ekipi i gjashtë inxhinierëve që po lulëzojnë, të mbështetur nga mentorët e tyre, i mësuan të gjitha bazat për krijimin e makinave elektrike, përfshirë projektimin  3D, elektronikën dhe mekanikën, në harmoni me afatet kohore që i kishin vendosur.

Ishte një proces i dobishëm për të rinjtë, të cilët në disa raste mësuan përmes eksperimenteve dhe gabimeve të tyre.

“Gjatë punës e mësova dizajnin. E dija pak, por kisha pjesë shumë të vështira për t’i dizajnuar. Unë pothuajse e mësova çdo mjet dhe kisha për të hartuar gjithë makinën për vetëm një javë”, kujton Dion Doli, një krijues 16-vjeçar dhe një nga specialistët e dizajnit 3D.

Krijuesit ia përkushtuan projektit gjithë kohën e tyre të lirë, të cilën e kaluan te organizata pothuajse çdo ditë. Ballafaqimi me sfida komplekse ishte gjë e zakonshme për ta.

Krijuesit e veturës elektrike duhet të mësonin edhe të punonin si ekip.

“Në fillim, me të vërtetë nuk dinim si të komunikonim dhe nuk ishim lojtarë të ekipit. Por, ne mësuam si ta bëjmë këtë dhe në vend që të punonim vetë, ne shkonim te njëri-tjetri, për ndihmë”, tha Enisa Muhaxhiri, 16 vjeçare.

“Mësuam të pranonim mendimin e dikujt tjetër, kur ishte më i mirë se sa yni”, shtoi Buna Perteshoni, 16-vjeçare, eksperte e menaxhimit në ekip.

Lumi Zhubi, 15 vjeçar që ka qenë anëtar i “BONEVET” që prej themelimit të kësaj organizate, foli për një nga pjesët më të vështira të projektit.

“Ne kishim presion kur po i montonim bateritë sepse i pritëm ato për gjashtë muaj dhe bateritë janë gjëja më e rrezikshme në makinë”, tha ai për “Prishtina Insight”.

Faza përfundimtare e procesit ishte lidhja dhe instalimi i 40 pakove të baterive me peshë prej afër  100 kg, të cilat ruajnë dhe sigurojnë energjinë e nevojshme për aktivizimin e motorit elektrik.

U deshën disa ditë punë në garazh, ku temperaturat ndonjëherë arrinin edhe 40 gradë celsius, për t’i montuar bateritë dhe për ta ndezur makinën.

Ekipi shpreson se projekti i tyre do të bëjë që komuniteti lokal të jetë i hapur ndaj makinave elektrike. Buna dhe Gëzim Haziri, të dy 15 vjeçarë, dëshirojnë të shohin që makin e tyre të përdoret rregullisht “rreth Çarshisë së Vjetër dhe për të ndaluar emetimin e dioksidit të karbonit”.

Ata thonë se veturat elektrike do ta zvogëlojnë zhurmën dhe ndotjen e ajrit në qytet.

Doli pranon se shumica e njerëzve duhet të binden ende për përfitimet nga  makinat elektrike, veçanërisht për shkak se ato konsiderohen si të shtrenjta.

“Unë zakonisht u them njerëzve se do t’u kushtonte vetëm një euro për të shkuar në Prishtinë me një makinë elektrike”, thotë ai.

Ekipi po shikon përpara për projekte të reja, të tilla si makina që punon me energji diellore si edhe si makina me hidrogjen. Ata shpresojnë të zgjerojnë shtrirjen e “BONEVET” në Kosovë, për të përfshirë më shumë të rinj në këtë hapësirë krijuese.

Beatrisa Zherka, 14 vjeçare, anëtarja më e re e ekipit, tha se ky projekt u prit shumë mirë nga qytetarët.:

“Njerëzit u mahnitën. Ata nuk mund të besonin që ne, në moshën tonë, bëmë këtë punë të mrekullueshme … edhe të tjerët mund të bëjnë të njëjtën gjë, të tjerët mund të mësojnë”, tha ajo.

Tani që projekti është kompletuar, është paradoksale që asnjëri prej krijuesve nuk mund ta drejtojë atë në rrugë e hapësira publike. Asnjëri prej tyre nuk ka patentë shoferi, pasi nuk e ka arritur moshën për t’u pajisur me patentë.

“Por, të gjithë ne kemi aftësi të mira për Photoshop”, tha Zhubi.

/Prishtina Insight/

One Response to “Prezantohet vetura e parë elektrike “Made in Kosova””

Read below or add a comment...

  1. Fatbardh Doci S C says:

    FALENDEROJM “”PRISHTINA INSIGHT”
    “. GAZETEN “ILLYRIA”
    JU Lumte shpiksve, “inginjer “e INISIATOR per fantazin dhe
    reaalizimin teorik e praktik te
    Projektit te makineS qe puNON me energji elektrike .
    Nu jein die natyralist,ambjentalist ,humanist, per keten e njerzimite.
    Bota shqiptar ,iliret Albanet
    Duke filluar nga lashtesia darI ne diTET e sotme

    Kosova DARDANe &shqiperia -Arberia
    kana nxjer njerz te shquare ne mes tyre Aleksandrin e
    madhe ”Dodonen”(do vine koha do flasin Dodna),,deri tek ”’ i
    madh, Pirrua I epicrit,
    ;7-9 pape me origjin shqiptar,deri TEK mbretresha Teuta,
    “legendarin mbretin e epirit,burr shetetin.kapiteni,luftetarin
    e rall kordhetare,haroin evfunditbte mbrotjes krishterimit
    European,Atletn e krishtiT”
    diplomatin ,strategun e gjeniun ushtarak Gjetgj Kastrioti
    Senderbeun”j per te ardhure ke shenjetoria botes
    “Ne ne Teresa”- Nobeliste se bashku me novelistin
    Fuad Murad etj pa permend shkenctaret e mdhenje,
    dietaret ,kapotenet,perandoret e rromes e bizantit me
    origpgjin shqiptar..
    Pak respect per Albanet,Arberin
    sii popull shume I vjeter me gjuhe (” thoti
    fliste shqip Prof. Xhuzepe Katapano,” gjuha e zotit”,”Nene
    gjuhve”)e vazhdojn
    !.(dr aref Mathieu,prof Elena Kocaqi,dijetare Dhimiter Pilika,A.Moisiu,
    Akademik Prof .Stdjusit,A.Buda, K. Frasheri,F. Agauni,R.Qosia,
    K.xoxa,filozofe Liri Belishove,i Madhi Rr Parllaku hero,Nderi
    Kombitt,F.Dume,H & N.Ceka,A.Neza,, A. Lalaj,S Repishti PhD,
    N.Malcom,M. Geci,Dinastia Frasherlli,Bucpapaj,Xh. Malaj.N
    R.Lushaj,H.alia,M.Elezi, M.ulqinaku,I.Malaj,V.Haklaj,
    S.kodra,M Dika N Shehu.S.Isaku,S Musa,J Alibali,K.Traboini
    v.Belliu,Gj.Ndoku,G.Shpuza,R.Osmani,D,Pogni,z.Doda,
    A.Gashi,B.lusha.A.Kola,M.ShuflaI S>ANAMALI”F>PRENDI
    S>RIZA<T<ZAVALANISKENDI ETJ ETJ

    Edhhe sot ka figural TE SHQUARA TE ARBERISE
    ne arte,sporte,,mjeksi etj <ETJ
    Frtojm presidetet e shqipersi KOSOVES TI
    DAKORONE KEta FATOSA TE SHQUAR
    TE SHKENCES Si DHE ghith ato figural te
    shquaraRang ballkanik. Euroojan,boterore sic eshte

    Malinda Kelmendi.ETJ
    DUHHET BEHet nje perjashtim,per shpiksit tu jepet E drejta
    qe SHikjen Ta praktikojn,ndofta te shoqeruare qofte
    perkohesishte.>
    Projected tjera per MAKIE me enegji diellorev DHE
    Me hydrogen Jane SHUme te REndesishme Jo vetem nga
    ana ekonomike por Dhe shendetsore>

    Pershendetjet me te perzemta.
    Fatbardh Doci
    Scientific Collaborators
    New York
    August 27 ,2017
    in memoty
    dje Ishte 26 (A.M.),neser 28(V.N.D) ”
    “.74 VJETORI I “Beslidhjes Mqlsise Gjakoves” )

Comment

*